Yükselen burç hesaplama
Yükselen burç, doğum anında doğu ufkunda yükselen burçtur. Hesap için doğum tarihi, saati ve yeri gerekir.
Nasıl hesaplanır
- Yerel saat UTC'ye çevrilir. Türkiye'de saatler 1910'dan bu yana 112 kez ileri ya da geri alındı; doğum günündeki fark IANA saat dilimi veritabanından alınır.
- Doğum yerinin yıldız zamanı bulunur. Greenwich görünür yıldız zamanına doğum yerinin boylamı eklenir; 1 derece boylam, yıldız zamanında 4 dakikalık fark yaratır.
- Ekliptiğin doğu ufkunu kestiği nokta hesaplanır. Bu noktanın burcu yükselendir. Formül o tarihteki gerçek eğiklik açısını kullanır.
- Güneş ve Ay'ın konumu eklenir. İkisi de Dünya'dan görülen konumdur ve Astronomy Engine ile hesaplanır.
Örnek: 14 Mart 1995, saat 08.30, İstanbul
O tarihte Türkiye kış aylarında UTC+2 kullanıyordu. Doğru farkla yükselen Boğa çıkar; saat bugünkü gibi UTC+3 sanılırsa sonuç Koç olur.
| Varsayım | Yükselen |
|---|---|
| UTC+2, o günkü saat | Boğa 15° 07′ |
| UTC+3, bugünkü saat | Koç 22° 01′ |
Koordinat: İstanbul il merkezi, 41,0138 K, 28,9497 D (GeoNames).
Sık sorulanlar
Doğum saatimi bilmiyorsam yükselenimi öğrenebilir miyim?
Hayır. Türkiye enleminde bir burcun ufuktan yükselmesi burca göre yaklaşık 70 ile 155 dakika sürer; saat olmadan yükselen belirlenemez. "Saatimi bilmiyorum" seçilirse Güneş ve Ay burcu gösterilir. Ay o gün burç değiştirdiyse iki olasılık yazılır. Ay burcu için ayrıca: ay burcu hesaplama.
Yükselen burç ile güneş burcu aynı şey mi?
Değil. Güneş burcu, doğum anında Güneş'in bulunduğu burçtur ve doğum gününe bağlıdır. Yükselen ise o anda doğu ufkundaki burçtur; doğum saatine ve yerine bağlıdır, gün içinde sırayla on iki burcun hepsi yükselir.
Yaz saati sonucu neden değiştiriyor?
Bir saatlik fark yıldız zamanını yaklaşık 15 derece kaydırır. Yükselenin derecesi her durumda değişir; Türkiye enleminde her burç bir saatten uzun sürede yükseldiği için yükselen, rastgele bir doğum anında yarı yarıya olasılıkla başka bir burca geçer. Saatlerin geri alındığı gece iki kez yaşanan saat ve ileri alındığı gece hiç yaşanmayan saat, sonuçta ayrıca belirtilir.
Doğum yerim listede yoksa ne yapmalıyım?
En yakın ilçeyi seç. Doğuya ya da batıya 10 kilometrelik uzaklık, yükseleni Türkiye'de en çok yaklaşık 13 yay dakikası kaydırır.
Hesap ne kadar doğru?
Sitede çalışan kod 283 doğum anında Swiss Ephemeris ile karşılaştırıldı. En büyük fark yükselende 0,00008°, gezegenlerde 0,0051° çıktı. Ayrıntılar yöntem sayfasında.
Son güncelleme: 28 Ekim 2026. Editör: Utku Eroğlu.